ای دل

           سه فرقه
اهل دنیا سه فرقه بیش نیند
چون طعام اند و همچو دارو و درد
فرقه ای چون طعام در خوردند
که از ایشان گزیر نتوان کرد
باز جمعی چو داروی دردند
که بدان گَه گَه است حاجتِ مرد
باز جمعی چو دردِ باضررند
تا توانی به گِردِ درد مَگرد

دیوان ابن یمین فریومدی، قطعهٔ ۲۱۷

       *****************

          ای دل  
ای دل از احداث روزگار ، نگردی
بدکُنش و زشتخو که نیک نباشد
مستِ خراباتِ عشق را به ملامت
سنگ مزن بر سبو که نيك نباشد
در پسِ آزادگان به هیچ طریقی
پیش کسان بد مگو که نيك نباشد
گر بديی بیند از تو کس که مبیناد
زود دلش را بجو که نيك نباشد
یارِ کهن را به هیچ رو مده از دست
بَهر حریفانِ نو که نيك نباشد
با همگان باش یکزبان و مگردان
رشتهٔ وحدت دو ، تو که نيك نباشد
هر که بداند که بد چگونه قبيح است
هیچ نیاید از او که نيك نباشد

دیوان ابن یمین فریومدی، قطعهٔ ۲۰۷

خُرده گیرند که شد توبه شکن بار دگر !

هفت گنج کومش

 

عبدالرّفيع حقيقت متخلّص به « رفيع » محقّق ، مورّخ و شاعر نامي معاصر در طي چهل سال پژوهش خود علاوه بر صدها مقاله و سخنراني مبسوط در داخل و خارج از ايران تا کنون 85 جلد کتاب مستقل پيرامون تاريخ و فرهنگ و علوم ايران و اسلام به ويژه عرفان ايراني تأليف کرده است. وي در مقدّمۀ کتاب هفت گنج کومش نوشته است: « هنگامي که از ري به طرف گرمسار و کومش ( سمنان ، دامغان ، شاهرود ، بسطام ، خرقان ، سنگسر ، شهميرزاد ) و سرانجام ، عمق کوير کومش يعني جندق و بيابانک و بيارجمند و فرومد ( فريومد ) سفر مي‌ کنيد ، سرزميني را مي‌ بينيد که به ظاهر داراي سرسبزي و خرّمي نيست و شايد در وهلۀ اوّل چُنين به نظر مي‌ رسد که طبيعت به مردمي که در اين منطقه به سر مي‌ برند بُخل کرده و از مواهب ظاهري يعني آب ‌و هواي فرح‌ انگيز آنان را محروم نموده است. اما اگر با نظر ثانوي به ويژه نظري که مي‌ تواند از پرده‌هاي ظاهري عبور کرده و درون را بنگرد و مطالعه کند ، نگاه کنید خواهيد ديد که در عمق اين سرزمين به ظاهر خشک يعني در عالَم انديشه و عمل که سرمنشأ شادکامي و رستگاري آدمي است گوهرهاي گرانبهايي نهفته است و آن همّت و پشتکار و ابتکار و سختکوشی و برازندگي فکري و تحوّل انديشه و عمل دقيق و متين مردم آزادۀ اين سامان است که قسمت مهم برازندگي و والايي فرهنگ ايران در سير تاريخ انديشه بشري حاصل تلاش‌ها و جنبش‌هاي فکري بزرگان اين سرزمين نوراني است که به عنوان لئالي مکنون همواره مورد توجّه و اهمّيّت پژوهندگان جهان بوده‌ اند و ابر‌آگاهاني در سرزمين کومش جاي گرفته‌ اند که برخي از آنان پيشواي فکري مردم آزاده جهان به شمار مي‌ روند . مهمّ ترين و برازنده‌ ترين آنها هفت‌گنج شايگان کومش است که به نام‌هاي :

1 ـ سلطان‌ العارفين بايزيد بسطامي نخستين عارف اشراقي ايران در دوران بعد از اسلام زيسته در قرن دوم و سوم هجري

2 ـ شيخ ابوالحسن خرقاني ابرآگاه عرفان ايران در قرن چهارم و پنجم هجري

3 ـ استاد منوچهري دامغاني پيروزمندترين شاعر ايران در وصف عشرت و طبيعت

4 ـ شيخ علاءالدوله سمناني عارف ، شاعر و محقّق نامي قرن هفتم و هشتم هجري

5 ـ ابن‌ يمين فريومدي ( فرومدي ) پيروزمندترين شاعر قطعه‌ سراي ادبيّات پارسي

6 ـ يغما جَندقي شاعر ظلم‌ ستيز و وارسته نامي قرن سيزدهم هجري ( دوره قاجاريه )

7ـ و سرانجام فروغي بسطامي واپسين غزلسراي پيروزمند ادبيّات پارسي در قرن‌هاي اخير شهرت جهاني دارد

و در همان‌جا قول دادم که کتاب « هفت‌ گنج کومش » را به يادبود اين گردهمایي آگاهانه تهيّه و تأليف نمايم.

اين کتاب به همت عبدالرّفيع حقيقت به رشته تحرير درآمده است و انتشارات کومش آن را در سال 91 براي دومين بار چاپ کرده است.

روزنامۀ مردمسالاری

سیمای گُل