خطّه فریومد/ فرومد  (تاریخی،علمی،فرهنگی)

هُی ی ی ی ی ی اُو دِ نِهاله ها

این صدای « هَل مِن ناصِر » کشاورزی است که دوستان و همسایگان را به کمک می طلبد و از آنها می خواهد در نشاء نهال یاری اش کنند . خیلی ها که از قبل آمده و آماده هستند امّا چند نفری را هم می بینی که پاچه های شلوار را تا زانو بالا زده و پا برهنه می دوَند تا خودشان را به باغی که از آن صدای « هُی اُو دِ نِهاله » می آید برسانند ، آب وارد خَویر یا همان جالیز شده ، به تَک تَک رده ها سَرک می کِشد ، خویر مانند دندانه های شانه درست شده تا مرز بیشتری برای نشاء نهال باشد . یک عدّه داخل آب و خویر و گروهی هم روی مرزها مشغول نشاء نهال هستند ، یکی دو نفر از بچّه ­ها هم نهال ها را تُخص / توزیع می کنند . یعنی نهالها را به دستِ افراد می رسانند تا آنها نهالها را در مرزهای خویر بکارند .

نهالها هر هفته نیاز به آبیاری دارد ، و بعد از مدّتی نیاز به بجا / وجا / وجین هم دارد . یک ماهی که بگذرد سرتاسر خویر سرسبز است و پُر از نهالِ فلفل ، بوتۀ گوجه فرنگی ، بادمجان ، لوبیا ، خیار ، کِوِند یا همان خربزه نوجوان ! ، هندوانه و ... است .

خویر نهال مرکز و منبع رحمت و برکت است . خدا زیاد کند ، هر روز غروب چادُر شب سبس / یونجه که بسته می شود ، مقداری از محصولاتِ خویر نهال را هم در دلِ خود جا می دهد ! گوجه ها جان می دهد برای اشکنۀ الوفرنگی ! دهانتان آب افتاد ، نوش جانتان !