ابن ­یمین . [ اِ نُ یَ ] ( اِ خ ) فخرالدّین محمود بن یمین ­الدّین محمّد طُغرایی ، شاعر فارسی شیعی . مَولد او به فریومد خُراسان و وفاتِ او به سال 763 یا 765 یا 769 هـ ق . هم بدانجا . پدرِ او طُغرایی نیز شاعر بوده است . ابن­ یمین شاعری متوسّط است و پیروی طریقة اَنوری می ­کند . و جُز در چند قطعۀ معروف قصاید و غزلیّاتِ او از تَعَسّف و تکلّف خالی نیست . او به زمانِ سلطان محمّد خدابنده در خُراسان موردِ توجّه وزیر دانشمند خواجه علاءالدّین محمّد بود و در ابتداء مدّاحی طُغاتیمور می ­کرد . سپس به خدمتِ سر به­ داران پیوست و ظاهراً بیش از هشتاد سال بزیست . دیوانِ او در جنگی به غارت رفت و بارِ دیگر آنچه در نزدِ دیگران از قصاید و غزلِ او یافت می ­شد ، گِرد آورد . نسخه ­ای کامل از آن در کتابخانۀ سلطنتی ایران موجود است . و نسخۀ دیگری که نگارنده با حدس و قیاس تصحیح کرده در کتابخانۀ مجلسِ ملّی هست لکن غزلیّات نسخۀ دوم با غزلهای ابن­ یمین دیگری که مردی صوفی­ مَشرب ولی عامّی­ بَحت بوده ، مَمزوج است و من در حاشیۀ هر یک غزلهای اصلی و اِلحاقی را معلوم کرده ­ام . ( لغتنامۀ دهخدا )

.....................................................................................................................................

ابن ­یمین ebn-e yamin ( امیر ) محمود بن ( امیر ) یمین ­الدّین محمّد طُغرایی ، در اواخر قرنِ هفتم در قصبۀ فریومد خُراسان متولّد شد . ( ف . فریومد 769 هـ ق . ) . پدرش شاعر بود و با او مشاعره می­ کرد . وی در آغاز مدّاح طُغاتیمور بود و سپس به خدمتِ سر به ­داران پیوست . در جنگی که به سال 743 میانِ امیر وجیه ­الدّین مسعود سر به­ داری و مَلِک مُعزّالدّین حسین کَرت روی داد ، دیوان ابن ­یمین گُم شد ولی او بارِ دیگر آنچه در نزدِ دیگران از اَشعارش یافت می ­شد ، گِرد آورد و مجموعه ­ای ترتیب داد . نسخۀ کاملِ دیوانش در کتابخانۀ سلطنتیِ تهران موجود است . ابن ­یمین شاعری متوسّط و تا حدّی پیرو اَنوری است . در زمانِ سلطان محمّد خدابنده در خُراسان موردِ توجّه وزیر دانشمند خواجه علاءالدّین محمّد بود . بیش از هشتاد سال بزیست و اواخِر عُمر را در زادگاهِ خویش فریومد سپری کرد و همانجا درگذشت و در مقبرۀ پدر مَدفون گردید . ( فرهنگ معین )