دکتر محمّدابراهیم باستانی پاریزی می گوید :
حدسِ مُخلص این است : آنجا که ابن یمین تعهّد می کند به کسی ابریشم بپردازد ـ در اِزای طلبش ـ این ابریشم را از همین سر به داران به عنوان وظیفه و صله دریافت می کرده و گرنه جایی نخوانده ایم که ابن یمین ( = بن یامین ) ابریشمکار و ابریشمگر بوده باشد . ابن یمین در واقع قبض و اقباض خود را شعری تنظیم کرده بوده :
کاتبِ این حروف ابنِ یمین
بر خطّ و قولِ خود گرفت گواه
که به تاریخِ بیستم زِ رجب
تا به نوغان که باشد آن شش ماه
دَه مَن ابریشم گُزیدۀ نیک
برسانَد به شیخ عبدالله
بُوَد تاریخِ سال هفتصد و چار
که نوشت این حروف بی اِکراه
دیوان ابن یمین ، ص516
تاریخ این قباله بیستم رجب 704 هـ . باشد ـ برابر می شود با 17 فوریه 1305 م . و ظاهراً فصل نوغان ـ بیرون شدن کِرم ابریشم ـ مبدأ تاریخ شماری محلّی بوده است ـ و بنابر این شش ماه بعد ـ حدود ماه خرداد ، فصل برگ درآوردنِ توت ـ می توانسته ابن یمین قرض خود را بپردازد .
اژدهای هفت سر ( راه ابریشم ) دکتر محمّدابراهیم باستانی پاریزی ، نشر نامک ، چاپ اوّل ، 1380 ، ص 253
دکتر باستانی پاریزی در همین کتاب اژدهای هفت سر ص 234 در بارۀ شروع سر به داران نوشته است :
سر به داران در حوالی 737 هـ . / 1336 م . حوالی سبزوار قسمتی از مازندران
سؤال ـ وقتی سر به داران در سال 737 ظهور کردند و ابن یمین برای پرداختِ قرضِ خود در سال 704 فقط شش ماه فرصت داشته و این معامله سی و سه سال قبل از ظهور سر به داران بوده است ، چه ربطی به صلۀ سر به داران دارد ؟
myaghoutian@yahoo.com