لطفاً نسخه pdf  این متن را از اینجا دانلود کنید .

نصیحت ابن­ یمین

دکتر محمّد ابراهیم باستانی پاریزی

شنیده ­ام ، سالها قبل ، وقتی علی­ اصغر حکمت ، وزیر نامدار معروف عصر پهلوی ـ که ، نامش « زِ رود ارس تا به دریای گنگ » رسیده بود ـ به خراسان رفته بود و در آنجا به همراه شوکت الملک امیر بیرجند و قائنات ـ پدر آقای عَلَم ( که مطلقاً به نام امیر خوانده می ­شد ) برای بازرسی به یکی از مدارس خراسان رفتند و این مدرسه به نام ابن­یمین ـ شاعر معروف عصر سر به داران ـ نامیده شده بود .

در کلاس درس بچّه­ ها به سؤال وزیر و امیر پاسخ می ­دادند ، امیر شوکت ­الملک به شوخی به یکی از بچّه­ ها می ­گوید : آیا می ­توانی بگویی چه حکمتی بوده است که این مدرسـه را به نام ابن ­یمین نام گذارده ­اند و فی ­المَثَل به نام من یا آقای حکمت وزیر معارف نامگذاری نکرده­ اند ؟

شاگرد جواب داد : بله ، برای اینکه ابن­ یمین شاعر معروفی بوده است .

آقای حکمت ضمن اشاره به شرح احوال ابن ­یمین ، رو به شاگرد کرده و با ملایمت به او می ­گوید : فرزند عزیز ؛ آیا هیچ شعری از ابن ­یمین از حفظ داری که برای ما بخوانی ؟

شاگرد خراسانی بلا تأمّل این قطعه را با صدای رسا و بلند شروع می ­کند به خواندن :

دو تای گاو به دست آوری و مزرعه ­ای

یکی را « امیر » و دگر را « وزیر » نام کنی

و گر کفاف معاشت نمی ­شود حـاصـل

روی و شام شبی از جهـود وام کنی

هـزار بـار از آن به که بامـداد پـگـاه

کمر ببندی و بر چون خود سلام کنی

 

دیوان ابن ­یمین فریومدی ، ص 528

سکوت حاضران را فرا گرفت . امیر شوکت ­الملک در حالی که لبخند می ­زد رو به آقای حکمت کرد و گفت : « برای « امیر » که حکمت این نامگذاری روشن شد ! جناب « وزیر » خود دانند و این شاگرد تیز هوش . » و سپس حاضران لبخندزنان از کلاس خارج شدند .                                                           

آسیای هفت سنگ ، محمّد ابراهیم باستانی پاریزی ، نشر علم ، چاپ هشتم ( دوم علم ) ، 1385،صص 519 ـ  521

مدرسه ابن­ یمین در سال 1292 در مشهد ابتدا به نام مدرسه نظمیه تأسیس و در سال 1305 به نام ابن­ یمین موسوم شد و اکنون دبیرستان شهید مهدی حکمت نام دارد .