نصیحت ابن یمین
نصیحت ابن یمین
دکتر محمّد ابراهیم باستانی پاریزی
شنیده ام ، سالها قبل ، وقتی علی اصغر حکمت ، وزیر نامدار معروف عصر پهلوی ـ که ، نامش « زِ رود ارس تا به دریای گنگ » رسیده بود ـ به خراسان رفته بود و در آنجا به همراه شوکت الملک امیر بیرجند و قائنات ـ پدر آقای عَلَم ( که مطلقاً به نام امیر خوانده می شد ) برای بازرسی به یکی از مدارس خراسان رفتند و این مدرسه به نام ابنیمین ـ شاعر معروف عصر سر به داران ـ نامیده شده بود .
در کلاس درس بچّه ها به سؤال وزیر و امیر پاسخ می دادند ، امیر شوکت الملک به شوخی به یکی از بچّه ها می گوید : آیا می توانی بگویی چه حکمتی بوده است که این مدرسـه را به نام ابن یمین نام گذارده اند و فی المَثَل به نام من یا آقای حکمت وزیر معارف نامگذاری نکرده اند ؟
شاگرد جواب داد : بله ، برای اینکه ابن یمین شاعر معروفی بوده است .
آقای حکمت ضمن اشاره به شرح احوال ابن یمین ، رو به شاگرد کرده و با ملایمت به او می گوید : فرزند عزیز ؛ آیا هیچ شعری از ابن یمین از حفظ داری که برای ما بخوانی ؟
شاگرد خراسانی بلا تأمّل این قطعه را با صدای رسا و بلند شروع می کند به خواندن :
|
دو تای گاو به دست آوری و مزرعه ای |
یکی را « امیر » و دگر را « وزیر » نام کنی |
|
و گر کفاف معاشت نمی شود حـاصـل |
روی و شام شبی از جهـود وام کنی |
|
هـزار بـار از آن به که بامـداد پـگـاه |
کمر ببندی و بر چون خود سلام کنی |
|
|
دیوان ابن یمین فریومدی ، ص 528 |
سکوت حاضران را فرا گرفت . امیر شوکت الملک در حالی که لبخند می زد رو به آقای حکمت کرد و گفت : « برای « امیر » که حکمت این نامگذاری روشن شد ! جناب « وزیر » خود دانند و این شاگرد تیز هوش . » و سپس حاضران لبخندزنان از کلاس خارج شدند .
|
آسیای هفت سنگ ، محمّد ابراهیم باستانی پاریزی ، نشر علم ، چاپ هشتم ( دوم علم ) ، 1385،صص 519 ـ 521 |
مدرسه ابن یمین در سال 1292 در مشهد ابتدا به نام مدرسه نظمیه تأسیس و در سال 1305 به نام ابن یمین موسوم شد و اکنون دبیرستان شهید مهدی حکمت نام دارد .
myaghoutian@yahoo.com