خطّه فریومد/ فرومد  (تاریخی،علمی،فرهنگی)

در ضلعِ شمالِ شرقی آن مَنار با فاصله نزدیکی ، آرامگاهی است که آن هم مربوط به قرنِ ششم است .

آیا « فرومدیها » می ­دانند در آنجا چه کسانی مدفونند ؟

سیّد رئيس عزّالدّین ابویعلی زید فریومدی

     « ابویعلی زید » حدوداً 8 سال زودتر از پدرش « فخرالدّين ابوالقاسم فریومدی » وفات یافته است . و نام و کُنیه­ اش مشابه نام و کُنیه پدر بزرگش که از « فریومد » به « اصفهان » رفته و در آنجا وفات یافته می ­باشد .

در تاریخِ بیهق دو گزارش درباره درگذشتِ « عزّالدّين‏ ابويعلى زيد » آمده است :

یکم : در بروغن ، روز شنبه 11شعبان سال 514 وفات یافته است . [ تاريخ بيهق ، ص 60 ]

آرامگاه منسوب به سیّد اجلّ عزّالدّین ابویعلی زید ـ بروغن 

دوم : در خسروجرد ، در جوار آرامگاه شهید سیّد حسین بن محمّد دفن شده است . [ تاريخ بيهق ، ص 284 ـ 285 ]

ذكر ساداتى كه در خسروجرد ... مدفونند .

1 ـ شهید سیّد حسین بن محمّد

2 ـ سيّد ابراهيم بن عبيداللّه بن ابراهيم

3 ـ سيّد حسين بن على بن محمّد ( برادر سيّد اجلّ ركن ­الدّين ابومنصور )

4 ـ سيّد اجلّ عزّالدّين زيد بن السّيّد الاجلّ الزّاهد فخرالدّين ابى ­القاسم على بن ابى يعلى زيد

[ تاريخ بيهق ، ص 284 ـ 285 ]

آرامگاه سادات خسروگرد / خسروجرد

طبقِ گزارش ابوالحسن علیّ بن زید بیهقی ( ابن فُندُق ) ؛ « سیّد رئيس عزّالدّین ابویعلی زید فریومدی » در « بروغن » وفات یافته و در « خسروگرد » دفن شده است  .

( واقعه )        

غارت كردنِ قصبه و تخريبِ شاه ديوارِ قصبه [ سبزوار ] به فرمانِ مَلِك عضدالدّين ارسلان ارغو بن آلب ارسلان فى محرم سنة تسعين و اربعمائة .

و سبب اين ، آن بود كه « سيّد اجلّ زاهد فخرالدّين ابوالقاسم الفريومدى » از « قصبه » برفت تا به « فريومد » رود ، نمازِ خُفتن به « خسروجرد » رسيد ، جوانى چند مست بر راه نشسته بودند ، حاجِب خواست كه ايشان را چون به خَمر خوردن مشغول بودند از راه برانگيزد ، برنخاستند و خصومت كردند و سنک در « فخرالدّين » انداختند .

ديگر روز « فخرالدّين » با « قصبه » آمد ، پسرش « سيّد رئيس عزّالدّين زيد » و ديگر سادات حشر برگرفتند و به « خسروجرد » رفتند و جنگ كردند ، و دروازه خسروجرد بسوختند و يك محلّه غارت كردند ، پس مَلِك ارغو از جهت تأديب را بيامد و يك محلّه سبزوار [ را ] غارت كرد ، و شاه ديوار و قلعه خراب كرد ، جنك خسروجرد بود فى شهور سنة ثمان و ثمانين و اربعمائة [ سال 488 ] .

[ ابوالحسن علیّ بن زید بیهقی ( ابن فُندُق ) ، تاریخ بیهق ، کتابفروشی فروغی/ چاپخانه اسلامیّه ، چاپ دوم ، ص 269 ]

رئیس ؛ سرور و سالار و رهبر ، کدخدای ده ، در دوره سلجوقیان یکی از مقاماتِ بالا محسوب می­ شده است . رئیس در واقع رابطی بین دولت و مردم به شمار می­ رفته و یکی از افراد متنفّذ محلّی بوده است .

[ قیام شیعی سربداران ، یعقوب آژند ، نشر گُستره ، چاپ اوّل ، 1363 ، ص 259 ]

برای تهیّه عکس دو بار سفر به بروغن انجام شد . در تاریخ 20 / 8 / 1390 که یک کلیددار ضریح در حجّ بود ، و در تاریخ 14 / 9 / 1390  که یک کلیددار برای تعزیه به روستای اطراف رفته بود . ( ضریح دو قفل داشت و در دست دو نفر بود که سوء تفاهمی پیش نیاید . ) « خطّه فریومد / فرومد » سپاسگزار بروغنی ­های بزرگواری است که هم نهایت همکاری را نمودند و هم عکس گرفتن از سنگ قبر را به عهده گرفته و از طریق صندوق الکترونیکی فرستادند .