مُقَدَّمِه

در 28 شَهریور 1376 همایِشی عِلمی برای ابن ­یَمین فَریُومَدی برگُزار شد . من اِنتِقال مُوقَّت برای میامی ـ فُرومَد گرفته بودم و زمانِ برگُزاری کُنگِره مُتَوَجِّه شدم از قَبل در جَرَیانِ برگُزاری کُنگِرِه ملّی ابن­ یمین قرار نگرفته بودم ، فَقَط مُوافِقَت شد چند شِعر با گویِشِ فُرومَدی بخوانم . مَجموعِه مَقالات آن کُنگِره در سال 1378به صورتِ کتابی با همین عُنوان منتشر شد . الآن که قَرار است ( اِن شاءَ الله ) همایِشِ مِلّی ابن ­یَمین فَریُومَدی در روزهای دهم و یازدهم آبان1402 برگُزار شود به طورِ طبیعی مجموعِه مَقالاتِ همایش به صورت کتابی مُنتَشِر خواهد شد ( اِن شاءَ الله ) . من بر آن بودم مَقالاتی که پژوهِشگِران هِنگامِ تَحقیق بِدان نیاز دارند یکجا سامان دهم تا دَسترسی بِدان آسان باشد . از طَرَفی دوست داشتم مَطالِبِ خودم را هم که تا کُنون در بارۀ ابن ­یمین نوشته­ ام ساماندهی کنم . این بود که هر دو مجموعه را در یک کتاب و دو بَخش قَرار دادم . در واقِع من به عُنوانِ همولایتی ابن ­یَمین به تنهایی یک مجموعه مَقالات آماده کردم تا چهارمین کتاب خودم را در بارۀ ابن ­یَمین مُنتَشِر کرده باشم . اوّلین کتاب یک نُسخِۀ خَطِّی به نامِ « ناز و نیاز » بود که رویَش نوشته شده بود از ابن ­یَمین فَریُومَدی ولی طبقِ دَلایِلی که در مُقَدَّمِۀ آن کتاب نوشتم از ابن ­یَمین شَبَرغانی بود تا یَقین حاصِل شود که غیر از ابن ­یَمینِ فَریُومَدی ، ابن ­یَمینِ دیگری هم بوده است . دومین کتاب تَصحیحِ « اَحوالِ ابن ­یَمین » بود که حاصِل تَلاشهای غُلامرضا رَشیدیاسمی است . خُدا آن مَردِ اَندیشمَند را بیامُرزَد و در جَوارِ رَحمَتِ خود قَرار دهد . سومین کتاب « مُکاتِبات و مُراسِلات ابن ­یَمینِ فَریُومَدی » است خواستم آن گـونه که ابن ­یَمین با دیـوانِ اَشعـارَش در « میدانِ نَظم » قَلم راندِه ، با این کتاب قَلمِ او در « میدانِ نَثر » هم نَمایان شود . چهارمین که همین کتابِ پیشِ روی شماست . در این کتاب ثابت شده که ابن ­یَمین گاهی با نامِ « رَهی » هم تَخَلُّص می کرده است . برای من سُؤال شده بود که آیا این بیتِ او در مَثنَوی کارنامه ؛

سَراسَر کوهِ او پُر کَبک و تِیهو

تَمامَت دَشتِ او پُر گور و آهو

دیوان ابن ­یَمین ، ص577

در بارۀ فَریُومَد مُبالِغه نیست ؟ شما با خواندنِ این مَقالِه اِنصاف خواهی داد که هیچ مُبالِغه یا تَعَصُّبی نبوده ، یک موردِ هم نَقدِ کتابی است در بارۀ ابن­ یَمین ، خواستم بگویم اگر در بارۀ ابن ­یَمین یا هر موضوعِ عِلمی کتاب می نویسید طوری نباشد که نِسیه از کار درآید ! و ...